Moeite met kritiek? Deze 5 stappen helpen je er prettiger mee om te gaan. | Je Coach

Moeite met kritiek? Deze 5 stappen helpen je er prettiger mee om te gaan.

 

Kun jij goed omgaan met kritiek? Zeg eens eerlijk? Als je net als de meeste mensen bent, heb je er waarschijnlijk ook best een beetje moeite mee. Ik kom het in elk geval veel in mijn praktijk tegen. Daarom wil ik hier graag wat dieper op ingaan. Ik zal je 5 tips geven die ervoor zullen zorgen dat je commentaar of kritiek beter zult leren ontvangen.

Kritiek is feedback

Laten we ten eerste het woord kritiek (of commentaar) omvormen tot feedback. Feedback klinkt al positiever en richt zich letterlijk op de boodschap van de ene persoon tot de andere.

Belangrijk is te onthouden dat de onderliggende bedoeling van feedback is dat wij ervan leren en we er beter van worden.  

Probeer feedback te zien als een cadeau.

Je kunt het aannemen, uitpakken en er je voordeel mee doen. Natuurlijk kun je het ook aannemen, de gever bedanken en het cadeau onuitgepakt in de kast leggen. Wat schiet je er dan mee op? Inderdaad, helemaal niks.

Feedback is geen persoonlijke aanval

Heel vaak worden we boos of emotioneel als we worden aangesproken op ons gedrag. We verzinnen allerlei excuses en schieten in de verdediging. Meestal speelt onzekerheid een rol. We hebben snel de neiging om de (negatieve) feedback als een aanval op onze persoon te zien en voelen ons dan afgewezen. De interpretatie die we vaak (onbewust) aan de feedback geven is “Je vindt mij niet meer aardig”, “Ik ben waardeloos” of “Ik heb volledig gefaald”.

Het brengt je echter niks om zo te reageren, integendeel. Maar ook als iemand zijn feedback niet helemaal netjes verpakt hoef je er niet meteen van slag door te raken. Met deze 5 stappen kun je het op de juiste manier ontvangen en je voordeel er mee doen.

Welke stappen kun je nemen om ervoor te zorgen dat de feedback op de juiste manier binnenkomt?

Ik geef je:

1 - Luister actief 

Het klinkt makkelijker dan het is. Belangrijk is om ervan uit te gaan dat de feedback geen aanval is op jou als persoon. Daarom is het zo belangrijk om goed te luisteren en er zo achter te komen wat de boodschap is welke de andere persoon jou wil geven. Vaak gaat het om een gevoel dat jouw actie de andere geeft. Als je daarom deze stap samen met de andere 4 stappen zorgvuldig uitvoert, zul je merken dat feedback best wel eens anders bij je binnen kan komen.

Ik zal deze stap daarom nog eens opdelen in kleinere stappen.

Actief luisteren houdt in dat je: ·       

  • De ander rustig laten uitspreken, onderbreek hem of haar niet. Tel af en toe misschien eens tot 10 voordat je reageert en probeer zo eventuele emoties in bedwang te houden      
  • Zorg dat je oogcontact houdt met diegene die jou de boodschap brengt
  • Laat zien dat je luistert door bijvoorbeeld af en toe te knikken of te hummen
  • Samenvat wat de ander jou gezegd heeft in jouw eigen woorden
  • Aangeeft wat volgens jou de belangrijkste punten zijn van de boodschap
  • Vraag of je het goed begrepen hebt

2 – Vraag om toelichting

De juiste vragen stellen zorgt ervoor dat jij ten eerste aangeeft dat je ook echt luistert naar de boodschapper. Dat je interesse toont in de boodschap van de ander en dat je diegene waardeert om zijn of haar feedback. Het stellen van vragen kan daarnaast helpen om:

De boodschapper uit te nodigen zijn of haar verhaal te verduidelijken. Als iemand tegen jou zegt ‘je bent weinig flexibel’, dan kan dit heel breed worden geïnterpreteerd. Zorg dat je doorvraagt, laat de boodschapper met specifieke voorbeelden komen zodat jij het ook op de juiste manier kunt kaderen

Een band te creëren met de boodschapper omdat jij belangstelling toont. Het is voor de meeste van ons ook niet zo evident om feedback te geven. We zijn bijna allemaal grootgebracht met de boodschap de harmonie te bewaren. Feedback geven kan dit verstoren als het niet juist aangepakt wordt. Zorg daarom dat je openstaat voor de feedback, haal een keer diep adem en laat het binnenkomen

De boodschapper meer te prikkelen. Naast dat jij geprikkeld wordt door de boodschap, kun jij door het stellen van vragen ook de boodschapper prikkelen om zichzelf meer bloot te geven en tot de kern te komen van wat hij of zij eigenlijk wil zeggen. Niet iedereen kan een boodschap even goed verwoorden

Belangrijk is dat je boodschapper laat uitspreken en vragen ter verduidelijking stelt. Je kunt dan denken aan vragen die beginnen met:

  • Wat bedoel je met…
  • Dus je bedoelt dat…
  • Klopt het dat je …
  • Begrijp ik het goed als ik zeg dat …

3 - Toon waardering

Een heel belangrijke regel is dat je de boodschapper bedankt voor de boodschap, hoe lastig dat misschien ook is voor jou. Maar als je het kunt zien als een cadeau, dan snap je ook hoe waardevol het kan zijn om feedback te ontvangen. Daarnaast zorgt deze stap ook voor verbinding tussen jou en de gever.

4 - Denk erover na

Gun jezelf de tijd om de boodschap te laten binnenkomen en een onderdeel van jou te laten worden. Zeg dit ook aan de boodschapper. Geef aan dat je erover na wilt denken hoe de feedback aan te pakken of wat je wilt gaan doen met de boodschap. In principe kan niemand kan van jou verlangen dat je meteen actie onderneemt. We zijn allemaal anders en iedereen gaat anders om met het verwerken van boodschappen.

5 - Neem actie

Natuurlijk ben jij niet verplicht iets te doen met de feedback. Mocht je besluiten er niks mee te doen, meld dat dan ook aan de gever en leg uit welke reden jij daarvoor hebt. Zorg er dan ook weer voor dat jij nu op jouw beurt deze melding op de juiste manier brengt. Ben je wel van plan er iets mee te doen, laat dat dan ook weten en vraag om hulp indien nodig Als je bewust de bovenstaande tips toepast, zul je merken dat het je makkelijker af zal gaan om de boodschap ook echt binnen te laten komen en er op een juiste, niet verdedigende manier tegenin te gaan. Wat heel belangrijk is om de volgende reacties te vermijden:

  • Ga niet in de tegenaanval door bijvoorbeeld te zeggen: “Jij bent begonnen, het is jouw schuld”
  • Schiet ook niet in de verdediging door te zeggen: “Ik kan er niets aan doen, ik wist van niks”
  • Ga niet het gesprek uit de weg. Je kunt het gesprek vermijden wat je wilt, maar de boodschap zal je vroeg of laat toch wel bereiken
  • Ga niet bij de pakken neerzitten of verstarren, het gaat niet uit zichzelf voorbij

Ook positieve feedback verdient aandacht

We hebben tot nu toe met name gesproken over boodschappen die als negatieve feedback worden gezien. We krijgen ook vaak genoeg positieve feedback van onze omgeving. De eerdergenoemde tips kun je ook zeker toepassen als het gaat om het ontvangen van deze positieve feedback.

Vaak wuiven wij een positieve boodschap weg met “Ach, dat is toch niks, dat is normaal”. Probeer dit te vermijden en bedank de gever voor de positieve boodschap. Geef geen excuses en doe de boodschap af als niet belangrijk.

Ook het geven van positieve feedback is niet iets wat zo evident is in onze maatschappij. Als je de boodschap echt kunt laten binnenkomen en hem kunt accepteren, dat is dan een prachtig gevoel.

Wie groeit er nou niet van een schouderklopje?

En als jij de boodschap ook als zodanig accepteert, dan geeft dat de gever ook een goed gevoel, die zegt het jou niet voor niks.

Wat denk je, gaat het lukken? Nu ben ik natuurlijk ook benieuwd naar jouw feedback op deze blog. Heeft het tot nieuwe inzichten geleid? Gaat het stappenplan jou helpen met het ontvangen van feedback denk je? Ik ben erg benieuwd naar jouw reactie. Mocht je er eens samen over willen brainstormen of op oefenen, neem dat gerust contact met mij op. We zullen dan samen naar jouw specifieke situatie en vraag kijken.

Practise makes perfect zou ik zeggen.

Veel succes, maar ook veel plezier bij het accepteren van de feedback.          


Terug naar blog